About Venkatesh Stotra
Prarthana Shatak — A Sacred Hymn of 108 Verses
The Venkatesh Stotra (व्यंकटेश स्तोत्र), also known as Prarthana Shatak, is a revered Marathi devotional hymn composed by Saint Devidasa. This powerful stotra consists of 108 verses that invoke the divine blessings of Lord Venkatesha (Tirupati Balaji). It begins with invocations to Lord Ganesha, Goddess Saraswati, and the Guru, followed by heartfelt prayers, a beautiful description of the Lord's divine form, ritual worship, and the blessings (phala shruti) promised to devoted reciters. Regular recitation is believed to fulfill all desires and grant ultimate liberation.
मंगलाचरण
Invocation
Prayers to Ganesha, Saraswati, Guru & Saints (Verses 1–5)
श्री गणेशाय नम: । श्री व्यंकटशाय नम: ।
1
ॐ नमो जी हेरंबा । सकळादि तू प्रारंभा ।
आठवूनी तुझी स्वरूपशोभा । वंदन भावे करीतसे
MEANING
Om, I bow to Lord Ganesha (Heramba). You are the beginning of all beginnings. Remembering the beauty of your form, I offer my salutations with devotion.2
नमन माझे हंसवाहिनी । वाग्वरदे विलासिनी ।
ग्रंथ वदावया निरुपणी । भावार्थखाणी जयामाजी
MEANING
My salutations to the swan-mounted Goddess Saraswati, the bestower of the boon of speech. Grant me the ability to compose this text, which is a mine of sacred meaning.3
नमन माझे गुरुवर्या । प्रकाशरूपा तू स्वामिया ।
स्फूर्ति द्यावी ग्रंथ वदावया । जेणे श्रोतया सुख वाटे
MEANING
My salutations to the revered Guru, O radiant Lord. Please inspire me to compose this text, so that the listeners may find joy in it.4
नमन माझे संतसज्जना । आणि योगिया मुनिजना ।
सकळ श्रोतया साधुजना । नमन माझे साष्टांगी
MEANING
My salutations to the saints and sages, to the yogis and ascetics. To all listeners and holy people, I offer my prostrations.5
ग्रंथ ऐका प्रार्थनाशतक । महादोषांसी दाहक ।
तोषुनिया वैकुंठनायक । मनोरथ पूर्ण करील
MEANING
Listen to this Prarthana Shatak (Hundred Prayers), which burns away great sins. By pleasing the Lord of Vaikuntha, all desires shall be fulfilled.प्रार्थना
Prayers to Lord Venkatesha
Heartfelt prayers and praise of the Lord (Verses 6–51)
6
जयजयाजी व्यंकटरमणा । दयासागरा परिपूर्णा ।
परंज्योती प्रकाशगहना । करितो प्रार्थना श्रवण कीजे
MEANING
Victory to you, O Venkata Ramana! Ocean of mercy, the Complete One. O Supreme Light, profound radiance, I pray to you — please listen.7
जननीपरी त्वां पाळिले । पितयापरी त्वां सांभाळिले ।
सकळ संकटांपासुनि रक्षिले । पूर्ण दिधले प्रेमसुख
MEANING
Like a mother, you have nurtured me. Like a father, you have protected me. You have shielded me from all calamities and blessed me with the fullness of love.8
हे अलोलिक जरी मानावे । तरी जग हे सृजिले आघवे ।
जनक जननीपण स्वभावें । सहज आले अंगासी
MEANING
Even if this seems extraordinary, you have created this entire world. The qualities of father and mother have naturally come to you.9
दीननाथा प्रेमासाठी । भक्त रक्षिले संकटी ।
प्रेम दिधले अपूर्व गोष्टी । भजनासाठी भक्तांच्या
MEANING
O Lord of the poor, for the sake of love, you have protected your devotees in times of distress. You have given them extraordinary love, for the sake of their devotion.10
आता परिसावी विज्ञापना । कृपाळुवा लक्ष्मीरमणा ।
मज घालोनि गर्भाधाना । अलोलिक रचना दाखविली
MEANING
Now hear my humble petition, O merciful consort of Lakshmi. Having placed me in this wondrous creation, you have shown me extraordinary things.11
तुज न जाणता झालो कष्टी । आता दृढ तुझे पायी घातली मिठी ।
कृपाळुवा जगजेठी । अपराध पोटी घाली माझे
12
माझिया अपराधांच्या राशी । भेदोनी गेल्या गगनासी ।
दयावंता हृषीकेशी । आपुल्या ब्रीदासी सत्य करी
13
पुत्राचे सहस्र अपराध । माता काय मानी तयाचा खेद ।
तेवी तू कृपाळू गोविंद । मायबाप मजलागी
14
उडदांमाजी काळेगोरे । काय निवडावे निवडणारे ।
कुचलिया वृक्षांची फळे । मधुर कोठोनी असतील
15
अराटीलागी मृदुता । कोठोनी असेल कृपावंता ।
पाषाणासी गुल्मलता । कैशियापरी फुटतील
16
आपादमस्तकावरी अन्यायी । परी तुझे पदरी पडिलो पाही ।
आता रक्षण नाना उपायी । करणे तुज उचित
17
समर्थांचे घरीचे श्र्वान । त्यासी सर्वही देती मान ।
तैसा तुझा म्हणवितो दीन । हा अपमान कवणाचा
18
लक्ष्मी तुझे पायांतळी । आम्ही भिक्षेसी घालोनी झोळी ।
येणे तुझी ब्रीदावळी । कैसी राहील गोविंदा
19
कुबेर तुझा भांडारी । आम्हां फिरविसी दारोदारी ।
यात पुरुषार्थ मुरारी । काय तुजला पै आला
20
द्रौपदीसी वस्त्रे अनंता । देत होतासी भाग्यवंता ।
आम्हांलागी कृपणता । कोठोनी आणिली गोविंदा
21
मावेची करुनी द्रौपदी सती । अन्ने पुरविली मध्यराती ।
ऋषीश्र्वरांच्या बैसल्या पंक्ती । तृप्त केल्या क्षणमात्रे
22
अन्नासाठी दाही दिशा । आम्हां फिरविसी जगदीशा ।
कृपाळुवा परमपुरुषा । करुणा कैशी तुज न ये
23
अंगीकारी या शिरोमणि । तुज प्रार्थितो मधुर वचनी ।
अंगीकार केलिया झणी । मज हातींचे न सोडावे
24
समुद्रे अंगीकारीला वडवानळ । तेणे अंतरी होतसे विहवळ ।
ऐसे असोनी सर्वकाळ । अंतरी साठविला तयाने
25
कूर्मे पृथ्वीचा घेतला भार । तेणे सोडीला नाही बडिवार ।
एवढा ब्रम्हांडगोळ थोर । त्याचा अंगीकार पै केला
26
शंकरे धरिले हाळाहळा । तेणे नीळवर्ण झाला गळा ।
परी त्यागिले नाही गोपाळा । भक्तवत्सला गोविंदा
27
माझ्या अपराधांच्या परी । वर्णिता शिणली वैखरी ।
दृष्ट पतीत दुराचारी । अधमाहुनि अधम
28
विषयासक्त मंदमति आळशी । कृपण कुव्यसनी मलिन मानसी ।
सदा सर्वकाळ सज्जनांशी । द्रोह करी सर्वदा
29
वचनोक्ति नाही मधुर । अत्यंत जनांसी निष्ठुर ।
सकळ पामरांमाजी पामर । व्यर्थ बडिवार जगी वाजे
30
काम क्रोध मद मत्सर । हे शरीर त्यांचे बिढार ।
कामकल्पनेसी थार । दृढ येथे केला असे
31
अठरा भार वनस्पतींची लेखणी । समुद्र भरला मषीकरुनी ।
माझे अवगुण लिहिता धरणी । तरी लिहिले न जाती
32
ऐसा पतित मी खरा । परी तू पतितपावन शारद्गधरा ।
तुवा अंगीकार केलिया गदाधरा । कोण दोषगुण गणील
33
नीच रतली रायाशी । तिसी कोण म्हणेल दासी ।
लोह लागता परिसासी । पूर्वास्थिती मग कैंची
34
गावीचे होते लेंडवोहळ । गंगेसी मिळता गंगाजळ ।
कागविष्ठेचे झाले पिंपळ । तयांसी निद्य कोण म्हणे
35
तसा कुजाति मी अमंगळ । परी तुझा म्हणवितो केवळ ।
कन्या देऊनिया कुळ । मग काय विचारावे
36
जाणत असता अपराधी नर । तरी का केला अंगीकार ।
अंगीकारावरी अव्हेर । समर्थे न केला पाहिजे
37
धाव पाव रें गोविंदा । हाती घेवोनिया गदा ।
करी माझ्या कर्माचा चेंदा । सच्चिदानंदा श्रीहरी
MEANING
Rush to my aid, O Govinda! Taking the mace in hand, destroy the bondage of my karma, O Sachidananda Sri Hari!38
तुझिया नामाची अपरिमित शक्ति । तेथें माझी पापे किती ।
कृपाळुवा लक्ष्मीपती । बरवे चित्ती विचारी
39
तुझे नाम पतितपावन । तुझे नाम कलिमलदहन ।
तुझे नाम भवतारण । संकटनाशन नाम तुझे
MEANING
Your name purifies the fallen. Your name burns away the sins of Kali Yuga. Your name liberates from worldly bondage. Your name destroys all calamities.40
आता प्रार्थना ऐके कमळापती । तुझे नामी राहे माझी मती ।
हेचि मागतो पुढतपुढती । परंज्योती व्यंकटेशा
MEANING
Now hear my prayer, O Lord of Kamala (Lakshmi). May my mind remain fixed upon your name. This is what I ask again and again, O Supreme Light, O Venkatesha.41
तू अनंत तुझी अनंत नामे । तयांमाजी अति सुगमे ।
ती मी अल्पमति प्रेमे । स्मरूनी प्रार्थना करीतसे
42
श्रीव्यंकटेशा वासुदेवा । प्रद्युमन्ना अनंता केशवा ।
संकर्षणा श्रीधरा माधवा । नारायणा आदिमूर्ते
43
पद्मनाभा दामोदरा । प्रकाशगहना परात्परा ।
आदिअनादि विश्वंभरा । जगदुद्धारा जगदीशा
44
कृष्णा विष्णो हृषीकेशा । अनिरुद्धा पुरुषोत्तमा परेशा ।
नृसिंह वामन भार्गवेशा । बौद्ध कलंकी निजमूर्ती
45
अनाथरक्षका आदिपुरुषा । पूर्णब्रम्ह सनातन निर्दोषा ।
सकळ मंगळ मंगळाधीशा । सज्जनजीवना सुखमूर्ते
46
गुणातीता गुणज्ञा । निजबोधरूपा निमग्ना ।
शुद्ध सात्विका सुज्ञा । गुणप्राज्ञा परमेश्वरा
47
श्रीनिधीश्रीवत्सलांछन धरा । भयकृद्भयनाशना गिरीधरा ।
दृष्टदैत्यसंहारकरा । वीर सुखकरा तू एक
48
निखिल निरंजन निर्विकारा । विवेकखाणी वैरागरा ।
मधुमुरदैत्यसंहारकरा । असुरमर्दना उग्रमुर्ते
49
शंखचक्रगदाधरा । गरुडवाहना भक्तप्रियकरा ।
गोपीमनरंजना सुखकरा । अखंडित स्वभावे
50
नानानाटक सूत्रधारिया । जगद्व्यापका जगद्वर्या ।
कृपासमुद्रा करुणालया । मुनिजनध्येया मूळमूर्ति
51
शेषशयना सार्वभौमा । वैकुंठवासिया निरुपमा ।
भक्तकैवारिया गुणधामा । पाव आम्हां ये समयी
स्वरूप वर्णन
Description of Divine Form
The beautiful form of Lord Venkatesha (Verses 52–69)
52
ऐसी प्रार्थना करुनी देवीदास । अंतरी आठविला श्रीव्यंकटेश ।
स्मरता हृदयी प्रकटला ईश । त्या सुखासी पार नाही
53
हृदयी आविर्भवली मूर्ति । त्या सुखाची अलोलिक स्थिती ।
आपुले आपण श्रीपती । वाचेहाती वदवीतसे
54
ते स्वरूप अत्यंत सुंदर । श्रोती श्रवण कीजे सादर ।
सावळी तनु सुकुमार । कुंकुमाकार पादपद्मे
55
सुरेख सरळ अंगोळिका । नखे जैसी चंद्ररेखा ।
घोटीव सुनीळ अपूर्व देखा । इंद्रनिळाचियेपरी
56
चरणी वाळे घागरिया । वाकी वरत्या गुजरिया ।
सरळ सुंदर पोटरिया । कर्दळीस्तंभाचियेपरी
57
गुडघे मांडिया जानुस्थळ । कटितटि किंकिणी विशाळ ।
खालते विश्वंउत्पत्तिस्थळ । वरी झळाळे सोनसळा
58
कटीवरते नाभिस्थान । जेथोनि ब्रम्हा झाला उत्पन्न ।
उदरी त्रिवळी शोभे गहन । त्रैलोक्य संपूर्ण जयामाजी
59
वक्ष:स्थळी शोभे पदक । पाहोनी चंद्रमा अधोमुख ।
वैजयंती करी लखलख । विद्युल्लतेचियेपरी
60
हृदयी श्रीवत्सलांछन । भूषण मिरवी श्रीभगवान ।
तयावरते कंठस्थान । जयासी मुनिजन अवलोकिती
61
उभय बाहुदंड सरळ । नखे चंद्रापरीस तेजाळ ।
शोभती दोन्ही करकमळ । रातोत्पलाचियेपरी
62
मनगटी विराजती कंकणे । बाहुवटी बाहुभूषणे ।
कंठी लेइली आभरणे । सूर्यकिरणे उगवली
63
कंठावरुते मुखकमळ । हनुवटी अत्यंत सुनीळ ।
मुखचंद्रमा अति निर्मळ । भक्तस्नेहाळ गोविंदा
64
दोन्ही अधरांमाजी दंतपंक्ती । जिव्हा जैसी लावण्यज्योती ।
अधरामृतप्राप्तीची गती । ते सुख जाणे लक्ष्मी
65
सरळ सुंदर नासिक । जेथे पवनासी झाले सुख ।
गंडस्थळीचे तेज अधिक । लखलखीत दोन्ही भागी
66
त्रिभुवनीचे तेज एकटवले । बरवेपण शिगेसी आले ।
दोन्ही पातयांनी धरिले । तेज नेत्र श्रीहरीचे
67
व्यंकटा भृकुटिया सुनीळा । कर्णद्वयाची अभिनव लीळा ।
कुंडलांच्या फाकती कळा । तो सुखसोहळा अलोलिक
68
भाळ विशाळ सुरेख । वरती शोभे कस्तूरीटिळक ।
केश कुरळ अलोलिक । मस्तकावरी शोभती
69
मस्तकी मुकुट आणि किरीटी । सभोवती झिळमिळ्याची दाटी ।
त्यावरी मयूरपिच्छांची वेटी । ऐसा जगजेठी देखिला
पूजा व जयजयकार
Worship & Victory Prayers
Ritual worship and victory invocations (Verses 70–80)
70
ऐसा तू देवाधिदेव । गुणातीत वासुदेव ।
माझिया भक्तिस्तव । सगुणरूप झालासी
71
आता करू तुझी पूजा । जगज्जीवना अधोक्षजा ।
आर्ष भावार्थ हा माझा । तुज अर्पण केला असे
72
करुनी पंचामृतस्नान । शुद्धोधक वरी घालून ।
तुज करू मंगलस्नान । पुरुषसूक्ते करुनिया
73
वस्त्रे आणि यज्ञोपवीत । तुजलागी करू प्रीत्यर्थ ।
गंधाक्षता पुष्पे बहुत । तुजलागी समर्पू
74
धूप दीप नैवेध्य । फल तांबूल दक्षिणा शुद्ध ।
वस्त्रे भूषणे गोमेद । पद्मरागादिकरून
75
भक्तवत्सला गोविंदा । ही पूजा अंगीकारावी परमानंदा ।
नमस्कारुनी पादारविंदा । मग प्रदक्षिणा आरंभिली
76
ऐसा षोडशोपचारे भगवंत । यथाविधी पूजिला हृदयात ।
मग प्रार्थना आरंभिली बहुत । वरप्रसाद मागावया
77
जयजयाजी श्रुतिशास्त्रआगमा । जयजयाजी गुणातीत परब्रम्हा ।
जयजयाजी हृदयवासिया रामा । जगदुद्धारा जगद्गुरो
78
जयजयाजी पंकजाक्षा । जयजयाजी कमळाधीशा ।
जयजयाजी पूर्णपरेशा । अव्यक्तव्यक्ता सुखमूर्ते
79
जयजयाजी भक्तरक्षका । जयजयाजी वैकुंठनायका ।
जयजयाजी जगपालका । भक्तांसी सखा तू एक
80
जयजयाजी निरंजना । जयजयाजी परात्परगहना ।
जयजयाजी शुन्यातीत निर्गुणा । परिसावी विज्ञापना एक माझी
फलश्रुती
Blessings & Conclusion
Benefits of recitation and Lord's blessings (Verses 81–108)
81
मजलागी देई ऐसा वर । जेणे घडेल परोपकार ।
हेचि मागणे साचार । वारंवार प्रार्थितसे
82
हा ग्रंथ जो पठण करी । त्यासी दु:ख नसावे संसारी ।
पठणमात्रे चराचरी । विजयी करी जगाते
MEANING
Whoever recites this text shall have no sorrow in worldly life. By mere recitation, one becomes victorious in the entire world.83
लग्नार्थीयाचे व्हावे लग्न । धनार्थियासी व्हावे धन ।
पुत्रार्थियासे मनोरथ पूर्ण । पुत्र देऊनी करावे
MEANING
One seeking marriage shall be married. One seeking wealth shall obtain wealth. One desiring a son shall have their wish fulfilled — by granting them a son.84
पुत्र विजयी आणि पंडित । शतायुषी भाग्यवंत ।
पितृसेवेसी अत्यंत रत । जायचे चित्त सर्वकाळ
85
उदार आणि सर्वज्ञ । पुत्र देई भक्तांलागून ।
व्याधिष्ठांची पीडा हरण । तत्काळ कीजे गोविंदा
86
क्षय अपस्मार कुष्ठादिरोग । ग्रंथपठणे सरावा भोग ।
योगाभ्यासियासी योग । पठणमात्रे साधावा
87
दरिद्री व्हावा भाग्यवंत । शत्रूचा व्हावा नि:पात ।
सभा व्हावी वश समस्त । ग्रंथपठणेकरुनिया
88
विद्यार्थीयासी विद्या व्हावी । युद्धी शस्त्रे न लागावी ।
पठणे जगात कीर्ती व्हावी । साधु साधु म्हणोनिया
89
अंती व्हावे मोक्षसाधन । ऐसे प्रार्थनेसी दीजे मन ।
एवढे मागती वरदान । कृपानिधे गोविंदा
90
प्रसन्न झाला व्यंकटरमण । देवीदासासी दिधले वरदान ।
ग्रंथाक्षरी माझे वचन । यथार्थ जाण निश्चयेसी
MEANING
Lord Venkata Ramana was pleased and gave Devidasa a boon: 'My words are in the letters of this text — know this to be absolutely true.'91
ग्रंथी धरोनी विश्वास । पठण करील रात्रंदिवस ।
त्यालागी मी जगदीश । क्षण एक न विसंबे
MEANING
'One who has faith in this text and recites it day and night — I, the Lord of the universe, shall never leave them even for a moment.'92
इच्छा धरुनी करील पठण । त्याचे सांगतो मी प्रमाण ।
सर्व कामनेसी साधन । पठण एक मंडळ
93
पुत्रार्थियाने तीन मास । धनार्थियाने एकवीस दिवस ।
कन्यार्थियाने षण्मास । ग्रंथ आदरे वाचवा
94
क्षय अपस्मार कुष्ठादिरोग । इत्यादि साधने प्रयोग ।
त्यासी एक मंडळ सांग । पठणे करुनी कार्यसिद्धी
95
हे वाक्य माझे नेमस्त । ऐसे बोलिला श्रीभगवंत ।
साच न मानी जयाचे चित्त । त्यासी अध:पात सत्य होय
96
विश्वास धरील ग्रंथपठणी । त्यासी कृपा करील चक्रपाणी ।
वर दिधला कृपा करूनि । अनुभवे कळो येईल
97
गजेंद्राचिया आकांतासी । कैसा पावला हृषीकेशी ।
प्रल्हादाचिया भावार्थासी । स्तंभातूनि प्रकटला
98
वज्रासाठी गोविंदा । गोवर्धन परमानंदा ।
उचलोनिया स्वानंदकंदा । सुखी केलें तये वेळी
99
वत्साचेपरी भक्तांसी । मोहे पान्हावे धेनु जैसी ।
मातेच्या स्नेहतुलनेसी । त्याचपरी घडलेसे
100
ऐसा तू माझा दातार । भक्तासी घालिसी कृपेची पाखर ।
हा तयाचा निर्धार । अनाथनाथ नाम तुझे
101
श्री चैतन्यकृपा अलोकिक । संतोषोनी वैकुंठनायक ।
वर दिधला अलोकिक । जेणे सुख सकळांसी
102
हा ग्रंथ लिहिता गोविंद । या वचनी न धरावा भेद ।
हृदयी वसे परमानंद । अनुभवसिद्ध सकळांसी
103
या ग्रंथीचा इतिहास । भावे बोलिला विष्णुदास ।
आणिक न लागती सायास । पठणमात्रे कार्यसिद्धी
104
पार्वतीस उपदेशी कैलासनायक । पूर्णानंद प्रेमसुख ।
त्याचा पार न जाणती ब्रम्हादिक । मुनि सुरवर विस्मित
105
प्रत्यक्ष प्रकटेल वनमाळी । त्रैलोक्य भजत त्रिकाळी ।
ध्याती योगी आणि चंद्रमौळी । शेषाद्रीपर्वती उभा असे
106
देवीदास विनवी श्रोतया चतुरा । प्रार्थनाशतक पठण करा ।
जावया मोक्षाचिया मंदिरा । काही न लागती सायास
MEANING
Devidasa humbly requests the wise listeners: Recite this Prarthana Shatak. To reach the temple of liberation, no other effort is needed.107
एकाग्रचित्ते एकांती । अनुष्ठान कीजे मध्यराती ।
बैसोनिया स्वस्थचित्ती । प्रत्यक्ष मूर्ति प्रकटेल
MEANING
With focused mind, in solitude, perform this practice at midnight. Sitting with a calm mind, the Lord's form shall manifest directly.108
तेथें देहभावासी नुरे ठाव । अवघा चतुर्भुज देव ।
त्याचे चरणी ठेवोनि भाव । वरप्रसाद मागावा
MEANING
There, the sense of body shall cease to exist. Only the four-armed Lord remains. Placing devotion at His feet, ask for the boon of divine grace.॥
इति श्री देवी दास विरचितं श्री व्यंकटेश स्तोत्रं संपूर्णम ।
।। श्री व्यंकटेशार्पणमस्तु ।।
।। श्री व्यंकटेशार्पणमस्तु ।।
Iti Shri Devi Das Virachitam Shri Venkatesh Stotram Sampurnam |
|| Shri Venkatesharpanamastu ||
|| Shri Venkatesharpanamastu ||
Benefits of Reciting Venkatesh Stotra
Regular recitation of Venkatesh Stotra brings divine blessings:
- Fulfillment of desires — marriage, wealth, children as promised in the stotra
- Removal of all sorrows and troubles from worldly life
- Healing of diseases and afflictions through devoted recitation
- Victory over enemies and success in all endeavors
- Attainment of knowledge, fame and spiritual progress
- Ultimate liberation (moksha) through the grace of Lord Venkatesha